ماده 81 قانون مالیات و معافیت کشاورزی، دامداری و باغداری

کوتاه ترین فصل قانون مالیات های مستقیم همین ماده 81 است که به مالیات درآمد (عملکرد) کشاورزان، دامداران و باغداران می پردازد. این ماده بسیار کوتاه و ظاهرا واضح است. با اینحال همین کوتاه بودن در زمان تصویب مشاغل زیادی را در منطقه خاکستری معافیت مالیاتی کشاورزی قرار داد. برای جبران این سرگردانی در سال های اخیر آیین نامه ها و بخشنامه های زیادی صادر شده اند که آنها را بررسی خواهیم نمود.

براساس ماده 81 قانون مالیات مستقیم، ممیزان مالیات این مشاغل را با نرخ صفر محاسبه می کنند:

• کشاورزی
• دامپروری
• دامداری
• پرورش ماهی و طیور
• صیادی و ماهیگیری
• پرورش زنبور عسل
• نوغانداری
• احیای مراتع و جنگل ها
• باغات اشجار و نخیلات

همانطور که گفتیم این عناوین بسیار کلی هستند. با اینحال عموما مشمول بودن یا نبودن مشاغل را با این سوال پاسخ می دهند که آیا این شغل ریسک های مربوط به کشاورزی را دارد یا خیر. اجازه دهید معافیت مالیات کشاورزی در ماده 81 قانون مالیات مستقیم را با چند مثال بررسی کنیم:

• مثال 1: فرض کنید شما زمین کشاورزی خود را اجاره داده اید. زیان از بین رفتن محصول با شما نیست و در هر صورت مبلغ توافق شده خود را دریافت می نمایید. بنابراین معافیت به مستاجر یا پیمانکار شما تعلق می گیرد و شما بابت این درآمد مشمول مالیات هستید.
• مثال 2: کشاورزی را درنظر بگیرید که یکی از مراحل کاشت، داشت یا برداشت محصول را به شما سپرده است. شما با توجه به مفاد قرارداد، کار را پس از انجام تحویل کشاورز می دهید و در ریسک کشاورزی سهیم نیستید. در این حالت نیز درآمد شما مشمول مالیات است و معافیت به کارفرما تعلق می گیرد.

در مثال 2 ممکن است پاداش یا جریمه ای بابت تاثیر عملکرد شما محصول نهایی درنظر گرفته شده باشد. فراموش نکنید که این مبالغ درواقع سود و زیان عملیات هستند و ریسک کشاورزی بحساب نمی آیند.